Sant Llonio yw nawddsant Llandinam yn Sir Drefaldwyn, a gwyddys am gerdd a ysgrifennwyd er anrhydedd iddo yn yr unfed ganrif ar bymtheg. Mae cyfeiriad cynharach at Llonio Lawhir yn ei enwi fel mab Alan Fyrgan, mab Emyr Llydaw, sy’n rhoi iddo wreiddiau Llydewig ac sy’n ei gysylltu â’r traddodiad Arthuraidd. Tybir mai cysegriad modern yw’r cysegriad i Sant Luc.

Cafodd corff canoloesol yr eglwys ei addasu’n helaeth yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg, a chafodd ei ailwampio mewn arddull Celf a Chrefft gan W. Ellery Anderson yn 1934. Mae’r bwrdd allor o garreg yn dyddio o’r Oesoedd Canol, a chafodd ei roi’n ôl yn ei safle gwreiddiol yn 1917 ar ôl cael ei ddefnyddio am gyfnod hir fel sedd y tu allan i’r drws gorllewinol. Mae’r bedyddfaen â phowlen sgwâr, o’r drydedd ganrif ar ddeg, yn cyd-fynd â’r bwrdd allor.

Mae cofgolofn sy’n dyddio o oddeutu 1810 yn coffáu’r Llyngesydd John Thomas o Lanfechan, a anwyd yn lleol. Roedd yn gapten ffrigad llwyddiannus, a gollodd ei goes wrth ymladd yn ystod Rhyfel Annibyniaeth America ond a enillodd ddigon o arian ysbail yn ystod ei yrfa i brynu maenor lleol o’r enw Llanfechan.

Cafodd ffenestr liw o 1936, sef tua diwedd cyfnod yr Adfywiad Gothig, ei chreu gan Christopher Charles Powell ac mae’n portreadu Sant Ffransis.

Mae’r fynwent yn cynnwys dau fawsolëwm teuluol nodedig o ddiwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ac mae’r ddau yn nodweddion rhestredig Gradd ll.

Llyngesydd John Thomas